Koray Köylü
İş dünyası, kamu ve teknoloji şirketleri dün Ankara'da TOBB İş Dünyası Yapay Zekâ Zirvesi'nde buluştu. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır eylem planının hedeflerini tek tek sıraladı, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu KOBİ'lere rehberlik edeceklerini söyledi. Rakamların çoğu haziranda açıklanmıştı. Dün değişen şey, planın iş dünyasının masasına inmesi ve küçük işletme tarafına isim verilmesiydi.
Zirvede hangi hedefler sıralandı?
Bakan Kacır'ın Anadolu Ajansı'na yansıyan konuşmasında planın sayıları şöyle sıralandı.
| Hedef | Rakam | Süre |
|---|---|---|
| Yapay zekâ okuryazarlığı atölyesi | 81 ilde, 5 milyon kişi | 2 yıl |
| İleri düzey yapay zekâ uzmanı | 10 bin kişi | Plan dönemi |
| Uygulama profesyoneli | 100 bin kişi | Plan dönemi |
| Ulusal Veri Kütüphanesi'nde açılacak kamu veri seti | En az 2.000 | Plan dönemi |
| Veri merkezi kapasitesi | En az 1 gigavat | 2030 |
| Kamu yatırım programından yapay zekâya ayrılan pay | En az %2 | Plan dönemi |
Bu sayılar dün mü ortaya çıktı?
Çıkmadı. Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 13 Haziran'da Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından açıklanmıştı. Plan 2026-2030 dönemini kapsıyor ve dört eksen üzerine kurulu: fark et, istifade et, üret, yönet. Dün Ankara'da olan şey, bu çerçevenin iş dünyasına doğrudan anlatılması ve iki yeni başlığın eklenmesiydi.
Kacır, toplumun hafızasını ve dilini taşıyan modellerin teknolojik bağımsızlık için gerekli olduğunu söyleyip BİLGE Türkçe dil modelinin yakında geliştiricilere açılacağını belirtti. Hisarcıklıoğlu ise iki cümleyle KOBİ tarafını işaret etti: "KOBİ'lerimizin yapay zeka araçlarını operasyonlarına dahil etmesi için rehberlik edeceğiz" ve "Anadolu iş dünyasını, yapay zeka ile buluşturacağız." TOBB, TEPAV ile birlikte KOBİ'lerin dijital olgunluğunu ölçen araçlar geliştirdiklerini de aktardı. TOBB'un duyurusuna göre benzer zirveler dokuz ilde daha yapılacak.
KOBİ tarafında bugün açık olan kapı hangisi?
Planın küçük işletmeye dokunan üç ucu var ve üçünün olgunluğu aynı değil. Atölyeler ve rehberlik henüz taahhüt aşamasında, takvimi açıklanmadı. Bugün gerçekten açık ve tarihi belli olan tek kapı TÜBİTAK'ın 1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı.
| Kapı | Kimin için | Durum ve tarih |
|---|---|---|
| 81 ilde okuryazarlık atölyesi | Herkes, ücret bilgisi verilmedi | Takvim ve başvuru kanalı henüz duyurulmadı |
| TOBB rehberliği ve dijital olgunluk ölçümü | Odalara kayıtlı KOBİ'ler | Zirvede söz verildi, ayrıntı bekleniyor |
| TÜBİTAK 1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı | Şirket artı üniversite veya kamu araştırma kurumu konsorsiyumu | Ön kayıt 14 Eylül 17.30, başvuru 18 Eylül'de kapanıyor |
1711 çağrısı kime uygun, kime uygun değil?
Çağrının 2026 yılı öncelikli alanları akıllı üretim sistemleri, akıllı tarım ile gıda ve hayvancılık, finans teknolojileri, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik, akıllı eğitim teknolojileri olarak belirlendi. Başvuru için en az bir şirketin yanında en az bir üniversite laboratuvarı ya da kamu araştırma kurumu şart, ayrıca niyet beyan formu ve fikri hakları düzenleyen bir işbirliği anlaşması isteniyor.
Bunlar, üretim yapan ve araştırma tarafında ortak bulabilen bir işletme için anlamlı. Mahallesindeki müşteriye hizmet veren bir dükkân, kuaför ya da nakliyeci için bu program tasarlanmadı. Kimseye boş umut vermek istemem, o yüzden yazıyorum: eylem planından küçük ölçekli işletmeye yakın vadede gelecek şey para değil, eğitim ve rehberlik.
Atölye sıranızı beklerken yapılabilecek üç iş
Otuz yılı aşkın süredir bu sektörde çalışıyorum, devlet programlarının sahaya inmesinin zaman aldığını biliyorum. Bu arada boş beklemek gerekmiyor. Yapay zekânın işletmenizi bulabilmesi için gereken şeylerin çoğu bugün elinizde.
Birincisi, Google İşletme Profilinizin doğru olması. Yapay zekâ cevapları işletme bilgisini büyük ölçüde oradan alıyor, profilinizdeki bilgileri her zaman siz yazmıyorsunuz. İkincisi, sitenizin dizine eklenmiş olması: Google'ın kendi rehberi yapay zekâ cevabında bağlantı verilebilmesi için sayfanın dizinde bulunmasını şart koşuyor. Üçüncüsü, müşterinin sorduğu soruların cevabının sitenizde yazılı olması. Bir yapay zekâ, sizin hakkınızda yalnız yazılmış olanı okuyabiliyor.
Bunları yaptığınız gün, atölyede öğrenecekleriniz size daha hızlı iş görür. Ajanların müşteri adına alışverişe çıktığı bir dönemde bulunabilir olmak, aracı iyi kullanmaktan önce geliyor.
Bir eylem planının değeri açıklandığı gün değil, sahada karşılığı göründüğü gün ölçülüyor. Elimizde şimdilik hedefler, bir konsorsiyum çağrısı ve bir eylül tarihi var. Atölyelerin takvimi açıklandığında buraya yazacağım. O gün gelene kadar işletmenizin dijital tarafını derli toplu tutmak, hangi destek çıkarsa çıksın işinize yarar.
Bu yazıyla ilgili merak edilenler
Yazıyı okurken aklınıza takılabilecek soruları kısaca yanıtladık.
Yapay zekâ okuryazarlığı atölyelerine nasıl katılacağım?
Katılım koşulları ve il il takvim henüz duyurulmadı. Plan atölyelerin 81 ilde yapılacağını ve iki yılda 5 milyon kişiyi hedeflediğini söylüyor, başvuru kanalını söylemiyor. Duyurunun Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile odalar üzerinden gelmesi bekleniyor. Bugün elinizde bir başvuru linki yok, bunu net söylemek gerekiyor.
TÜBİTAK 1711 çağrısına tek başıma başvurabilir miyim?
Hayır. Çağrı, en az bir şirketle birlikte en az bir üniversite araştırma laboratuvarı ya da kamu araştırma kurumunun yer aldığı konsorsiyum şartı koyuyor. Niyet beyan formu ve fikri hakları düzenleyen bir işbirliği anlaşması da isteniyor. Bu, tek kişilik bir işletmenin kendi başına dolduracağı bir başvuru değil.
Bu plan web sitemi ilgilendiriyor mu?
Plan doğrudan web sitelerinden söz etmiyor. Dolaylı bağ şurada: eğitimler ve destekler yapay zekâ kullanan işletme sayısını artırdıkça, müşteriler işletmeleri yapay zekâ üzerinden aramaya daha çok alışıyor. O aramada sizin adınızın geçmesi sitenizin ve işletme profilinizin ne söylediğine bağlı.
KOSGEB'in yapay zekâ kredisiyle aynı şey mi?
Değil. KOSGEB'in kredisi teminat mektubu ve Teknogirişim Rozeti gibi şartları olan ayrı bir program. Buradaki eylem planı bir çerçeve belge, içinden çıkan destekler farklı kurumlara dağılıyor. İkisini karıştırmamak için kendi şartlarına ayrı ayrı bakmak gerekiyor.
Kaynaklar
- 01İletişim Başkanlığı: Cumhurbaşkanı Erdoğan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı'nı açıkladı (13 Haziran 2026)
- 02AA: Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, TOBB İş Dünyası Yapay Zeka Zirvesi'nde konuştu (29 Temmuz 2026)
- 03AA: TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu, TOBB İş Dünyası Yapay Zeka Zirvesi'nde konuştu (29 Temmuz 2026)
- 04TOBB: İş Dünyası Yapay Zekâ Zirvesi duyurusu
- 05TÜBİTAK: 1711 Yapay Zekâ Ekosistem 2026 Yılı Çağrısı
