Google, Search Console'a bir anahtar koydu: sitenizi yapay zekâ cevaplarından tamamen çıkarabiliyorsunuz. Anahtar henüz herkeste görünmüyor, kademeli açılıyor; kendi panelinizde bulamadıysanız bir eksiklik yok, sıra size gelmemiş demektir. Geçen hafta Amerika'nın en büyük haber siteleri bu anahtara basmayı ciddi ciddi tartışmaya başladı. Wall Street Journal 21 Temmuz'da Reuters, Politico, USA Today ve The Economist'in seçenekleri masaya yatırdığını yazdı, Reddit'in adı da geçti. Sıradan bir işletme sitesi için cevabım kısa duruyor: o anahtara dokunmayın. Gerekçesi, yayıncının denklemiyle sizinkinin aynı olmaması. Aşağıda düğmenin tam olarak ne yaptığını Google'ın kendi belgesinden yazdım, tartışmanın nereden çıktığını birincil kaynağından anlattım. Bir de rakamlarla ilgili öğrenmeye değer bir hikâye çıktı: paniği başlatan yüzdelerin bir kısmı yanlışmış.
Yayıncılar tam olarak neyi tartışıyor?
Wall Street Journal'ın 21 Temmuz tarihli haberine göre büyük Amerikan yayınları, Google'ın tarayıcılarını tamamen engellemeyi değerlendiriyor. Bu, içeriklerinin yapay zekâ özetlerinde kullanılmaması anlamına geliyor; klasik arama sonuçlarından da çekilmeyi göze almak gerekiyor. Gerekçe, yapay zekâ cevapları yaygınlaştıkça arama motorundan gelen ziyaretçi sayısının düşmesi.
Ses tonu sert. USA Today'in sahibi Gannett'in üst yöneticisi Mike Reed "tavır alma ve yeter demenin vakti geldi" diyor. People Inc.'in üst yöneticisi Neil Vogel daha da doğrudan konuşuyor: botları tamamen kapatmak yüzde yüz masada. Reuters'ın başkanı ise arama ile yapay zekâ özetleri arasındaki ekonomik dengeye baktıklarını söylüyor. Buna karşılık bugüne kadar hiçbiri düğmeye basmış değil.
| Kim | Bugüne kadar söylediği |
|---|---|
| Gannett (USA Today) | "Tavır alma ve yeter demenin vakti geldi" |
| People Inc. | Botları tamamen kapatmak yüzde yüz masada |
| Reuters | Arama ile yapay zekâ özetleri arasındaki ekonomik dengeyi tartıyor |
| Politico, The Economist | Seçenekleri değerlendiriyor, açıklama yapmadı |
| Erişimi kısıtlamayı görüştüğü aktarıldı, doğrulanmış açıklama yok | |
| Uygulanan adım | 27 Temmuz itibarıyla yok; hiçbiri Google'ı engellemedi |
Paniği büyüten yüzdelerin yarısı yanlış çıktı
Haberin ilk halinde Semrush'a dayandırılan trafik düşüşleri vardı ve rakamlar korkutucuydu: USA Today'de yaklaşık yüzde 50, Business Insider'da yüzde 85'in üzerinde kayıp. Gazete 22 Temmuz'da bu rakamları düzeltti. Aynı karşılaştırma döneminde, yani Haziran 2025 ile Haziran 2026 arasında, gerçek tablo çok daha ılımlı çıktı.
Düzeltme geldiğinde ilk rakamlar onlarca teknoloji sitesinde çoktan yayımlanmıştı ve bir kısmı hâlâ dolaşımda. On iki aylık ortalamalara bakınca resim daha da karışıyor, çünkü aynı dönemde trafiği artan yayınlar da var. The Guardian yüzde 16, BBC yüzde 15 yükselmiş görünüyor. Yapay zekânın herkesin trafiğini aynı anda ve aynı oranda kestiği hikâyesi, verinin kendisinde karşılık bulmuyor.
| Yayın | İlk yayımlanan | Düzeltilmiş |
|---|---|---|
| USA Today | Yaklaşık yüzde 50 düşüş | Yüzde 18 düşüş |
| Business Insider | Yüzde 85'ten fazla düşüş | Yüzde 31 düşüş |
| CNN | Yaklaşık yüzde 25 düşüş | Yüzde 31 düşüş |
| Politico | Yüzde 23 düşüş | Yüzde 20 düşüş |
| Ölçüm | ABD organik arama trafiği, Semrush | Haziran 2025 ile Haziran 2026 kıyası |
Search Console'daki anahtar ne yapıyor?
Google bu kontrolü 3 Haziran'da duyurdu. Search Console'da Ayarlar bölümünde "Arama'da üretken yapay zekâ" başlığı altında duruyor ve üç değer alabiliyor: dahil et, hariç tut, üst mülkten devral. Varsayılan dahil et; yani bugün hiçbir şey yapmadıysanız siteniz bu özelliklere kaynak olmaya devam ediyor.
Google duyuruda iki cümleyi yan yana kuruyor. Birincisi rahatlatıcı: bu kontrol bir sıralama sinyali olarak kullanılmıyor, üretken yapay zekâ özellikleri dışındaki arama sonuçlarını etkilemiyor. İkincisi maliyeti söylüyor: hariç tutan siteler üretken yapay zekâ özelliklerinden trafik ve gösterim almıyor. Bir de aynı gün Search Console'a yapay zekâ performans raporları geldi, artık hangi sayfanızın bu yanıtlarda göründüğünü ülke kırılımıyla ölçebiliyorsunuz.
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Nerede | Search Console · Ayarlar · Arama'da üretken yapay zekâ |
| Seçenekler | Dahil et (varsayılan) · Hariç tut · Üst mülkten devral |
| Kapsam | AI Bakışları, AI Modu ve Keşfet'teki yapay zekâ özellikleri |
| Klasik sıralamaya etkisi | Yok; sıralama veya dahil etme sinyali olarak kullanılmıyor |
| Hariç tutunca | Bu özelliklerden trafik ve gösterim gelmiyor |
| Geri alınabilir mi | Evet, istediğiniz zaman; değişiklik genellikle birkaç gün içinde geçerli |
| Kullanıma sunum | Kademeli; şu an site sahiplerinin bir kısmında görünüyor |
Yayıncının denklemiyle sizinki neden aynı değil?
Bir haber sitesi için tıklama, ürünün kendisidir. Okuru sayfaya getirirsiniz, sayfada reklam gösterirsiniz, gelir oradan doğar. Yapay zekâ o haberin özünü cevabın içinde verdiğinde okurun sayfaya gelmesi için sebep kalmayabilir. Yayıncının öfkesi bu yüzden anlaşılır bir öfke.
Bir işletme sitesinde denklem başka türlü kuruluyor. Sizin sayfanızda gösterilecek reklam yok; sayfanın işi, arayan kişiyi sizinle temas kurmaya götürmek. Yapay zekâ cevabı ise sizin yerinize hizmeti veremiyor. Kombiyi tamir edemiyor, randevu defterini tutamıyor, nakliye aracını sürmüyor. Yapabildiği en fazla şey sizi tarif edip adresinizi ve telefonunuzu göstermek. Bu, kaybettiğiniz bir şey değil, kazandığınız bir vitrin. Nitekim yapay zekâ aramasının işletme kartlarını öne çıkardığını temmuz başında yazmıştık.
| Soru | Haber sitesi | İşletme sitesi |
|---|---|---|
| Trafik nasıl gelire döner | Sayfadaki reklam gösterimiyle | Telefon, form ve ziyaretle |
| Yapay zekâ cevabı ne yapar | İçeriğin özünü verir, tıklama gereksizleşebilir | İşletmeyi tarif eder, işi yapamaz |
| Görünmemenin bedeli | Tartışmalı; abonelik ve uygulama kanalı durur | Doğrudan; başka kanal çoğu zaman yok |
| Sayfa ölçeği | On binlerce, milyonlarca sayfa | Onlarca sayfa |
| Pazarlık gücü | Marka adı zaten biliniyor | Bulunmak, tanınmanın ilk şartı |
Yapay zekâ özetleri tıklamayı gerçekten düşürüyor mu?
Bu sorunun elimizdeki en ciddi cevabı Pew Research Center'ın çalışması. Araştırmacılar 900 Amerikalı yetişkinin tarama verisini incelemiş, 68.879 arama içinde 12.593 tanesinde yapay zekâ özeti çıktığını görmüş. Özet çıkan aramalarda kullanıcılar sonuç bağlantılarına ziyaretlerin yüzde 8'inde tıklamış; özet çıkmayanlarda oran yüzde 15 olmuş. Özetin içindeki kaynak bağlantılarına tıklama ise yüzde 1'de kalmış. Aramaların yaklaşık yüzde 18'inde özet görünmüş.
Rakamlar ciddi, fakat sınırlarını da yazmak gerekiyor. Veri Mart 2025'te toplandı, yani bir yıldan eski ve yalnızca Amerika'daki kullanıcıları kapsıyor. Daha önemlisi, ölçülen davranış çoğunlukla bilgi arayışı. Bir konuyu merak eden kişi cevabı alıp gidebilir. Oysa "yakınımdaki tesisatçı" arayan kişinin cevabı okuyup gitme lüksü yok, birine ulaşması gerekiyor. Bizim tarafımızdaki ölçüm de bunu destekliyor: yapay zekâdan gelen ziyaretçinin daha değerli olduğunu kendi verimizle yazmıştık.
Kime ne öneriyorum?
Anahtar herkesin panelinde aynı görünüyor, ama doğru cevap işin türüne göre değişiyor. Aşağıdaki tablo sık karşılaştığım durumları topluyor.
| Durumunuz | Önerim |
|---|---|
| Yerel hizmet işletmesi (tesisatçı, klinik, nakliyat, kuaför) | Dokunmayın. Yapay zekâ cevabı sizi müşteriye tanıtan yer |
| Ürün ve hizmet vitrini olan küçük işletme | Dokunmayın. Sorununuz fazla görünmek değil, yeterince görünmemek |
| Kendi özgün araştırmasını yayımlayan marka | Çıkmak yerine ölçün; Search Console'un yapay zekâ raporları artık bunu gösteriyor |
| Gelirini içerik trafiğinden kazanan yayın | Tartışmaya değer; kararı gelir modelinize bakarak ve ölçerek verin |
Düğme iyi, basmak zorunda olmak başka
Google'ın masaya böyle bir anahtar koymuş olmasını doğru buluyorum. Yıllardır süren şikâyetin özü "bize sormadan aldılar" idi; artık soruluyor. Üstelik kontrolün sıralamayı etkilememesi önemli bir ayrıntı, çünkü aksi olsaydı ortada seçim değil şantaj olurdu.
Beni rahatsız eden yan şu: tartışma "basmalı mı" sorusunda kilitlendi ve daha zor soru gölgede kaldı. Yapay zekâ cevabında adı geçen bir marka ne kazanır, geçmeyen ne kaybeder, bunu ölçmenin yolu nedir? Kimse burayı konuşmuyor. Google'ın raporları yeni yeni oturuyor, sektör ise henüz tek bir yüzdenin peşinde koşuyor. llms.txt tartışmasında da benzerini görmüştük, tek bir dosyanın ya da tek bir düğmenin her şeyi çözeceği fikri işin kolayına kaçmak oluyor.
Bu tartışmayı izlerken aklımdan çıkmayan bir görüntü var: dükkânın vitrin camını içeriden boyamak. Camı boyarsanız kimse malınızı bedavaya bakıp geçemez, doğru. Kimse malınızı göremez de. Adı bilinen büyük bir yayın için bu hesap belki tutar, çünkü okuru kapıyı kendi bulur. Adı bilinmeyen bir işletme içinse görünmezlik bir pazarlık kozu değil, doğrudan kepenk indirme sebebidir. Sizin işiniz camı boyamak değil, camın ardında gösterilmeye değer bir şey durmasını sağlamak. O kısmı hallettiğinizde hangi motorun nereye link verdiği çok daha küçük bir mesele hâline geliyor.
Bu yazıyla ilgili merak edilenler
Yazıyı okurken aklınıza takılabilecek soruları kısaca yanıtladık.
Sitemi Google'ın yapay zekâ cevaplarından nasıl çıkarırım?
Search Console'da Ayarlar bölümünde "Arama'da üretken yapay zekâ" başlığı var. Buradaki değeri "Hariç tut" yaptığınızda siteniz AI Bakışları, AI Modu ve Keşfet'teki yapay zekâ özelliklerinde görünmez, bu yanıtlara kaynak da olmaz. Google değişikliğin genellikle birkaç gün içinde geçerli olduğunu söylüyor ve ayarı istediğiniz zaman geri alabiliyorsunuz. Ayarın hesabınızda görünmemesi mümkün, çünkü kademeli açılıyor.
Search Console'da bu ayarı göremiyorum, neden?
Kontrol henüz her hesapta yok. Google yardım sayfasında, daha fazla kullanıcıya sunmadan önce kapsamlı biçimde test edebilmek için ayarı web sitesi sahiplerinin bir kısmına verdiğini yazıyor. Yayılım Birleşik Krallık'taki sitelerle başladı ve temmuzda başka ülkelerden bazı mülklere açıldı. Türkiye'deki bir sitede henüz görünmüyorsa yapılacak bir şey yok, ara ara ayarlara bakmak yeterli. Kontrolün haber sitelerine özel olduğu yönünde de bir bilgi yok, site türüne göre dağıtılmıyor.
Bu ayarı kapatırsam Google sıralamam düşer mi?
Google düşmeyeceğini yazıyor: kontrol bir sıralama veya dahil etme sinyali olarak kullanılmıyor, klasik arama sonuçlarındaki yerinizi etkilemiyor. Ancak Google aynı duyuruda ikinci yarısını da söylüyor, hariç tutan siteler üretken yapay zekâ özelliklerinden trafik ve gösterim almıyor. Yani sıralamanız durur, o alandaki görünürlüğünüz biter.
Yapay zekâ özetleri sitemin trafiğini bitirir mi?
Elimizdeki en ciddi ölçüm Pew Research Center'ın Mart 2025 çalışması: yapay zekâ özeti çıkan aramalarda kullanıcılar sonuç bağlantılarına ziyaretlerin yüzde 8'inde tıklamış, özet çıkmayanlarda bu oran yüzde 15 olmuş. Veri Amerika'daki kullanıcılardan ve bir yıldan eski. Ayrıca bir haber sorgusuyla "yakınımdaki tesisatçı" sorgusu aynı davranışı üretmiyor; ikincisinde kullanıcı zaten birine ulaşmak zorunda.
Yayıncılar Google'ı gerçekten engelledi mi?
Hayır. 27 Temmuz itibarıyla adı geçen yayınlardan hiçbiri ve Reddit bu adımı atmadı. Ortada alınmış bir karar değil, açıkça dile getirilmiş bir tehdit ve süren bir tartışma var. Wall Street Journal haberinde de şirket yöneticilerinin seçenekleri değerlendirdiği anlatılıyor.
Kaynaklar
- 01Google Search Console Yardım: Arama üretken yapay zekâ kontrolü
- 02Google: Site sahipleri için yeni fırsatlar, kontrol ve içgörüler (3 Haziran 2026)
- 03Google Search Central: Search Console'da üretken yapay zekâ performans raporları (3 Haziran 2026)
- 04Gizmodo: Büyük yayıncılar içeriklerini Google'ın yapay zekâ cevaplarından çıkarmayı düşünüyor (22 Temmuz 2026, Wall Street Journal haberine dayanıyor)
- 05Search Engine Roundtable: Büyük yayıncılar Google Arama'yı tamamen engellemeyi değerlendiriyor
- 06Security Boulevard: Yayıncılar Google'ı engellemeye hazır, engellemek bir strateji değil (24 Temmuz 2026, Semrush rakamlarındaki düzeltmeyi belgeliyor)
- 07Pew Research Center: Sonuçlarda yapay zekâ özeti çıktığında kullanıcılar bağlantılara daha az tıklıyor (22 Temmuz 2025)
- 08Digiday: Google'ın yapay zekâ çıkış seçeneği yayıncıları güvenle kullanamayacakları bir tercihle baş başa bırakıyor (8 Haziran 2026)